miejscowość Pozezdrze

Miejscowość Pozezdrze założono 21 czerwca 1543 roku na stu włókach ziemi, z których sołtys, zwany Małym Pawłem z Laca tj. z Giżycka otrzymał dziesięć włók. Osiedleńcom przyznano sześć lat wolnizny.

 

W roku 1557 wieś była już całkowicie zasiedlona. Mieszkali w niej sołtys i 44 chłopów czynszowych, wszyscy albo prawie wszyscy Polacy. W roku 1710 zmarło na dżumę 309 osób tj. większość mieszkańców. Pozezdrze było wsią królewską. Chłopi odrabiali pańszczyznę majątku domeny państwowej przy zamku węgorzewskim.

 

W 1858 roku wieś liczyła 927 mieszkańców a w 1939 1551. Szkołę we wsi zorganizowano w 1737 roku. W 1855 roku do szkoły uczęszczało 142 uczniów z których 100 znało język polski. Była to wówczas szkoła dwuklasowa z dwoma nauczycielami. W 1935 roku Pozezdrze miało dwie szkoły: czteroklasową w której nauczało czterech nauczycieli i uczyło się 218 uczniów oraz jednoklasową, w której nauczał jeden nauczyciel i uczyło się 48 uczniów. W 1938 roku urzędową nazwę wsi Possessern wywodzącą się z języka pruskiego lub litewskiego zmieniono na Grossgarten.


Parafię ewangelicką utworzono w Pozezdrzu w roku 1886. W jej skład weszły wsie: Harsz, Okowizna, Pieczarki i Pozezdrze. Parafia 1890 roku liczyła 2639 mieszkańców, w tym 658 Polaków. W roku 1912 zarejestrowano wśród parafian 200 Mazurów. Od pastora wymagano znajomości języka mazurskiego. W 1926 roku wielkie święta odbywały się w kościele nabożeństwa w języku polskim wówczas jedyne w całym powiecie węgorzewski. Kościół w Pozezdrzu wybudowano w 1891 roku. Nie dotknął go wieki pożar wsi w 1910 roku. Uszkodzony pociskami artylerii niemieckiej podczas bitwy 9 i 10 września 1914 roku został do reszty zniszczony 2 lutego 1915 roku. Odbudowano go w 1923 roku. W 1946 roku został przejęty przez katolików jako kościół pod wezwaniem świętego Stanisława Kostki .